Wstęp do Optyki i Fizyki Materii Skondensowanej
prowadzący: Jacek Szczytko, Wojciech Wasilewski
Zasady:
- Wykład
- Ćwiczenia rozszerzające lub ilustrujące
- Obowiazkowe prace domowe
- Egzamin
- Zasady zaliczania: 30% zadania domowe, 30% egz. pisemny, 40% egz. ustny
Program
- Atom 2-poziomowy: Hamiltonian dipolowy, oscylacje Rabiego,
- Relaksacja w przestrzeni rozszerzonej
- r-rnia Blocha, klasyczna emisja atomu, r-rnia kinetyczne, echo fotonowe
- Rachunek zaburzeń: atom ze spinem i jądrem, polaryzacja nieliniowa, eliminacja adiabatyczna
- Kwantowanie pola E-M, kilka fotonow,
- Spójność - macierz gęstości
- Emisja spontaniczna
- Efekty kolektywne, spowalnianie światła
- Komputer kwantowy na jonach
- BEC
Literatura
- http://lukin.physics.harvard.edu/teaching.htm Physics 285b. Modern Atomic and Optical Physics II
- Rezonans optyczny / L. Allen, J. H. Eberly, K. Rzążewski ; [z jęz. ang. tł. oraz uzup. paragrafem 7,6 i rozdziałami 10, 11 Kazimierz Rzążewski]
- Mechanika kwantowa : teoria nierelatywistyczna / L. D. Landau, E. M. Lifszic
- Nonlinear optics / Robert W. Boyd.
Wykład 1
Klasyczny model współczynnika załamania.
slajdy pdf
Wykład 2
Atom ze spinem i jądrem
- Sprzężenie spin-orbita, struktura nadsubtelna
- Efekt Zeemana, moment dipolowy
Atom 2-poziomowy
- Atom 2-poziomowy: Hamiltonian dipolowy,
- sfera Blocha, oscylacje Rabiego
- atom jako antena
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO12-2.pdf
Zadania domowe:
- Rozpisać F=0
- Wypisać Hamiltonian dipolowy (s.14) w obrazie oddziaływania dobranym tak, aby znikała (a) energia swobodnego atomu (b) zależność zaburzenia od czasu.
- Wyprowadzić równania Blocha bez tłumienia z Hamiltonianu 1(b) (rzeczywiście brakowało 1/2 na wykładzie)
Polecam
http://en.wikipedia.org/wiki/Interaction_picture
Wykład 3
Atom 2-poziomowy, C.D.
- Relaksacja
- r-rnia Blocha, klasyczna emisja atomu, r-rnia kinetyczne, echo fotonowe
- rachunek zaburzeń: atom ze spinem i jądrem, AC stark
- polaryzacja nieliniowa, eliminacja adiabatyczna
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO3-12.pdf
Zadania domowe:
wybierz 3 spośród: slajd 18, 24, 31 ,37
Wykład 4
- Efekty wielofotonowe i polaryzacja nieliniowa
- Spowalnianie i zatrzymywanie światła
- Kwantowanie pola E-M: stany koherentne, pole elektryczne
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO4-12.pdf
Zadanie domowe: ostatni slajd
Wykład 5
- Kwantowanie pola E-M, pole E
- Detekcja
- Interferencja
- Podział częstości
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO5-12.pdf
Zadania domowe:
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WDO5-12-ZD.pdf
Wykład 6
- Parametryczny podział częstości: stany ściśnięte
- Atom w kwantowym polu: emisja spontaniczna
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO6-12.pdf
Zadanie domowe:
Znajdź ewolucję łaczną atomu i sprzężonego z nim pojedynczego modu promieniowania w obrazie Schoedingera, jesli na początku atom był w stanie wzbudzonym a pole w stanie 0.
Na początek zastanów sie, jaki sektor całej przestrzeni Hilberta może pokrywać taka ewolucja - tzn. które wektory bazowe trzeba brać pod uwagę w rozwinieciu stanu w dowolnej chwili czasu - jeśli bierzemy pod uwagę jedynie procesy zachowujące całkowitą energię.
Hamiltonian zapisz za pomocą 3 częstości charakteryzujących układ i za ich pomocą wyraź rozwiązanie (tzn. nie trzeba szukać wyrażeń na te częstotliwości).
Wyniki zadań domowych
Archiwum 2011
Wykład 3
- Kwantowanie pola E-M: stany koherentne, pole elektryczne
- Parametryczny podział częstości
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO3.pdf
Zadanie domowe:
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO3-ZD.pdf
Wykład 4
- Stan ściśnięty
- Wielomodowe stany pola
- Detekcja i interferencja kwantowa
- Zlokalizowane stany pola
- Emisja spontaniczna
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO4.pdf
Zadanie domowe:
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO4-ZD.pdf
Uwagi:
w zadaniu 1 i 2 przyjmij że pole drga w kierunku osi x, tzn. bierzemy w sumowaniu jedna polaryzacje

i $e_{k,1}=e_x$. Przy liczeniu kwadratu pola pomiń rozbieżny wkład do całki od członu

.
We wzorze na $\alpha_k(t=0)$ występuje parametr

który oznacza szerokość wiazki, oraz

ktore jest jej częstością średnią.
zadania nr 3 są do wyboru - rozwiaż które wolisz. Zadanie 4 jest warte 6pkt i nie jest obowiazkowe.
Wykład 5
- Fale spinowe
- Spowalnianie i zatrzymywanie światła
- Komputer kwantowy na jonach
http://psi.fuw.edu.pl/pub/Main/WdOiFMS/WdO5.pdf
Zadania domowe na slajdzie 21.
Wykład 6
Cząsteczki
Wykład 8
Wykład 9
Wykład 10
Wykład 11
Wykład 12
Wykład 13
---++ Egzamin
Egzamin pisemny:
Egzamin ustny:
Zagadnienia na ustny
W ramach I części wykładu:
dst:
- obliczyc sredni moment dipolowy w dowolnym stanie czystym atomu dwupoziomowego majac dany <0|r|1>. Jak z <0|r|1> odczytac polaryzacje emitowanego promieniowania?
db:
- Omówić dst-1 i zaznaczyć stany na sferze Blocha, rozpoznać współrzędne proporcjonalna do momentu dipolowego. Skonstruować stan mieszany o zerowym momencie dipolowym i zaznaczyć go na sferze.
- Co to jest jeden foton? Czy można jakoś wytworzyć taki obiekt?
bdb:
- Skonstruować dowolny zlokalizowany w przestrzeni stan jednofotonowy. Jak przewidziec ewolucje tego stanu?
- Zapisac hamiltonian ukladu 3-poziomowego (poziomy 0,1,2) w obrazie Schroedingera, biorac pod uwage sprzezenie dipolowe 0-2 i 1-2. Czy te sprzezenia moga byc niezalezne? Zapisac równania Heisenberga na amplitudy poszczególnych stanów i omówic transformacje jakim ulegaja przy przechodzeniu do ukladu wirujacego z polem (polami) optycznymi.
- Emisja spontaniczna. W jakim kierunku i jak szybko emitowane są fotony? (dowolną metodą).
W ramach II części wykładu:
Optyka klasyczna:
- Klasyczny model wspólczynnika zalamania. Od czego zalezy poszerzenie linii emisyjnych i absorpcyjnych? Mechanizmy poszerzenia linii widmowych (przyklady).
- Czestosc plazmowa, odbicie plazmowe. Wlasnosci optyczne metali i pólprzewodników o duzej koncentracji nosników.
Czasteczki i molekuły:
- Rodzaje wiazan chemicznych, przyklady. Metoda orbitali molekularnych (LCAO) w prostych czasteczkach. Hybrydyzacja.
- Przejscia optyczne w czasteczkach. Widma elektronowo-oscylacyjno-rotacyjne czasteczek. Przyblizenie Borna-Oppeinheimera, regula Francka-Condona. Potencjal Morse'a i potencjal Lennarda-Jonesa, dysocjacja czasteczek.
Materia skondensowana:
- Opis krysztalu, symetrie i sieci Bravais. Rozpraszanie rentgenowskie na krysztale.
- Model Drudego przewodnictwa pradu. Pojecie ruchliwosci, predkosci unoszenia, sredniej drogi swobodnej itp. Interpretacja kwantowo-mechaniczna.
- Potencjal periodyczny i twierdzenie Blocha. Strefy Brillouina.
- Struktura pasmowa cial stalych. Przyblizenie kp. Masa efektywna.
- Elektrony i dziury w ciele stalym. Rozklad Fermiego-Diraca. Gestosc stanów, koncentracja, poziom Fermiego. Domieszki (akceptory i donory).
- Przerwa energetyczna i wlasciwosci cial stalych z niej wynikajace (optyczne i transportowe).
- Pólprzewodnikowe struktury niskowymiarowe. Gestosc stanów w tych strukturach. Sposoby otrzymywania (przyklady).